Szablony łyżek


Szkoła w obiektywie


  English        
Toczenie Wyrób łyżek Wyrób dziegciu Handel dziegciem Masło i ser Pieczenie chleba

Prawie każdy gospodarz wyrabiał proste drewniane narzędzia na własny użytek, lecz niektóre wsie łemkowskie specjalizowały się w wyrobach z drewna, a ich produkcja była przeznaczona na sprzedaż. W wyrobie łyżek specjalizowali się m.in. mieszkańcy Nowicy.

Etap I

Przygotowanie drewna

Do wyrobu łyżek używa się świeżego drewna bukowego lub jaworowego. Do wyrobu wybiera się drzewa mało sękate, jak najbielsze. Drewno tnie się na deski o 7-8 cm grubości (zależności od wielkości łyżki).

Etap II

Wykrawanie łyżki

Na początku na przygotowanej desce odrysowuje się od specjalnej formy wzór łyżki. Następnie wykrawa się ją dosyć niestarannie, w kilkucentymetrowej odległości od właściwego wzoru.

Kolejną czynnością jest wytoczenie na tokarni główki łyżki (czarki).

W dalszej kolejności za pomocą hebelków obrabia się dokładniej zewnętrzną część główki i trzonek. Do obróbki używa się tzw. "dziada". Jest to deska z siedziskiem dla rzemieślnika ze specjalnym miejscem do mocowania łyżki. Po zamocowaniu na "dziadzie" skrawa się zbędne drewno używając hebli, ośników, dłutek.

Etap III

Czyszczenie

Dawniej, aby łyżka była gładka, czyszczono ją ręcznie, dzisiaj używa się czyszczarek elektrycznych z zamocowanym papierem ściernym. W zależności od etapu czyszczenia wybiera się papier ścierny o grubszych lub drobniejszych ziarnach.

Gotowa łyżka ma jasne drewno i jest gładka.

Ponieważ prezentowane wyroby są używane w gospodarstwach domowych nie zdobi się ich. Jeżeli zaś mają służyć do ozdoby, można za pomocą wypalarki umieścić napis lub prosty wzorek.

Etap IV

Suszenie

Gotowe łyżki układa się w naprzemienne rzędy i suszy.


Taśma do czyszczenia


   Webmaster: Bogdan Matała