Suszenie drewna


Szkoła w obiektywie


English          
Toczenie Wyrób łyżek Wyrób dziegciu Handel dziegciem Masło i ser Pieczenie chleba

Prawie każdy gospodarz wyrabiał proste drewniane narzędzia na własny użytek, lecz niektóre wsie łemkowskie specjalizowały się w wyrobach z drewna, a ich produkcja była przeznaczona na sprzedaż. Wyrób toczonych narzędzi: wrzecion, wałków, przedmiotów potrzebnych w kuchni ma najdłuższe tradycje we wsi Leszczyny.

Pan Bichuniak podczas rozmowy z młodzieżą przybliżył nam sposób przygotowania drewna oraz poszczególne etapy toczenia:

Etap I

Przygotowanie drewna

Drewno miękkie (najlepiej osika, buk, jawor, lipa), suszy się około 6 miesięcy, unikając nadmiernych promieni słonecznych oraz zbyt dużego wiatru

Etap II

Oprawa drewna

Po wysuszeniu trafia ono do warsztatu, gdzie zostaje nabite na tokarkę, równane, odcinane (żłobione), a na końcu czyszczone. Użyte w tym celu narzędzia to:

  • nóż do odcinania,
  • szritak,
  • dłuto,
  • świder normalny (do otworów),
  • podstawka (podtrzymuje drewno),
  • stolec (do strugania),
  • stróżek (do korowania),
  • listewka (do przypalania,)
  • pałka (do nabijania).

Etap III

Toczenie

Dawniej korzystano z tokarek na korbę. Niestety dziś spotkanie ich należy już do rzadkości. Współcześnie używa się tokarek o napędzie 2000-3000obr./min.

Etap IV

Ozdabianie

Do ozdabiania używa się wypalarek. Drut oporowy połączony z ową wypalarką jest zakończony ślimakiem, który po rozgrzaniu do czerwoności przykłada się do drewna i przypala. Najczęstszymi motywami pojawiającymi się na wyrobach są: listki, kółka, serduszka itp. Proste linie wokół obwodu przedmiotów wypala się przykładając zaostrzony twardy kawałek drewna (najczęściej bukowy) jeszcze w czasie toczenia.

Rozmowa z Panem Bichuniakiem sprawiła, iż dowiedzieliśmy się dużo ciekawych rzeczy nie tylko o toczeniu, ale również o kulturze łemkowskiej.


Wypalarka


   Webmaster: Bogdan Matała